Dat rechtop zitten lukte trouwens niet iedereen. Vloeren, muren en plafonds wiebelden. Kasten en planten vielen om, voorwerpen op wandplanken vielen op de grond. Uit de grond steeg een angstaanjagend grommend gebrul op.
Mensen vluchtten hun huis uit en kwamen elkaar op straat in nachtkleding tegen. In het donker, want de elektriciteit was uitgevallen. Bij Herkenbosch spoten er zandfonteinen uit de grond. Sommigen probeerden familieleden te bellen, maar alle lijnen waren bezet. Anderen zetten de radio en de tv aan in de hoop en zochten de rampenzender. Maar die was nog niet in de lucht.

Meer dan één schok

Het duurde lang voor het eindelijk licht werd. Mensen waren bang en voelden zich klein en hulpeloos. In de loop van de lange, onheilspellende nacht volgde nog een tweede schok, en een derde. De eerste schok had een kracht van 5,8 op de schaal van Richter. De tweede was ook niet gering: 4,8 Richter. In de weken erna kwamen er nog zo’n 200 naschokken voor, met sterktes tot 3,8 Richter.

Emotionele dreun

Achteraf realiseerden sommigen zich dat ze iets hadden voelen aankomen. De dag tevoren hing er al een vreemde spanning in de lucht. Mensen hadden het koud en warm tegelijk.
Na de beving zelf was iedereen onder de druk, de één meer, de ander minder. Velen waren heel emotioneel en wisten niet hoe ze het hadden. En sommigen voelden zich nog lang onveilig, soms zo erg dat ze verhuisden naar een andere woning.

De Peelrandbreuk

De aardbeving werd veroorzaakt door de Peelrandbreuk, een breuk in de aardkorst. Die breuk is niet overal te zien, maar op sommige plekken wel, bijvoorbeeld in het Meinweggebied. Hij doet zich dan voor als een hoogteverschil van zo’n twee meter. Het lage gedeelte wordt de Roerdalslenk genoemd, het hoge gedeelte de Peelhorst. De bochten van de Maas in Midden-Limburg tussen Linne en Roermond zijn veroorzaakt doordat de rivier zich daar om de Peelhorst heenslingert.
De Peelrandbreuk werkt nog steeds. Meestal zakt de Roerdalslenk heel geleidelijk, onmerkbaar iets weg ten opzichte van de Peelhorst. Maar op 13 april 1992 gebeurde dat dus met een grote schok. Dat was trouwens niet voor het eerst. Op 26 augustus 1878 was er ook een grote beving geweest, die net over de grens in Duitsland veel schade had veroorzaakt.
Het epicentrum van de aardbeving lag enkele kilometers ten zuidoosten van Roermond op een diepte van zeventien kilometer. De scheur was onder meer goed te zien langs de Maas bij Leeuwen.

scheur-langs-de-maas

Aardbevingen komen in onze regio vaker voor – alleen met zulke lange tussenpozen dat ze na enkele generaties vergeten worden.

Schade

Er was voor zo’n € 125 miljoen aan schade, waarvan € 77 miljoen in Nederland. Onder meer de Munsterkerk, de Minderbroederskerk en de Sint-Laurentiuskerk in Maasniel raakten beschadigd, maar ook veel huizen langs de Julianalaan in Maasniel. Het Gemeentearchief bewaart een aantal foto’s van de schade.

gedenkteken-aardbeving-minderbroederskerk

Foto scheur in aardkost: KNMI / G. Houtgast; overige foto's: collectie Gemeentearchief.