Ga naar hoofdonderdeel

Heksenvervolgingen

Gemeentearchief

Heksenvervolgingen

Roermond kent een ongekend hoog aantal heksenprocessen, voornamelijk in 1613-1614. Daar is al veel onderzoek naar gedaan en er wordt in de stad ook aandacht aan besteed. Op deze pagina vindt u bronnen, literatuur en andere doorverwijzingen.

Literatuur
De belangrijkste (wetenschappelijke) literatuur over de heksenprocessen zijn de twee artikelen Kroniek van het ‘heksenjaar’ 1613-1614 en Balans van het ‘heksenjaar’ 1613-1614 door G. van de Garde en Ch. Ruijs. Deze zijn in respectievelijk 2014 en 2015 verschenen in de Spiegel van Roermond. Daarin worden de belangrijkste bronnen en andere literatuur genoemd.

De Spiegel is (zolang de voorraad strekt) bij uitgever Stichting Rura, verschillende boekhandels in Roermond en het Gemeentearchief te koop. Het kan natuurlijk ook in onze studiezaal ingezien worden.

Archiefstukken

In het gemeentearchief zelf zijn nauwelijks originele bronnen over de heksenprocessen aanwezig. De uitzonderingen zijn:

Website

Op onze website zijn ook verschillende verhalen en nieuwsberichten over de heksenprocessen te vinden. De belangrijkste zijn:

Historiehuis

In de vaste opstelling van het Historiehuis zijn twee interessante stukken uit de collectie te zien:

  • De Heksenhamer of Malleus Maleficarum. Het beruchte 15e-eeuws handboek voor de heksenjacht.

  • Een vragenlijst uit 1594, gebruikt bij de verhoren. (Gemeentearchief, archief 1002 Hoofdgerecht (Schepenbank) van Roermond, inv.nr. 239).

Locaties, Nationaal Heksenmonument en rondleidingen

In de stad zijn enkele locaties verbonden met de heksenvervolgingen zoals de Rattentoren (waar vele ondervragingen plaatsvonden) en de Galgenberg (waar de executies plaatsvonden en de lichamen nog lange tijd als afschrikking tentoon werden gesteld).

Onder het stadhuis liggen enkele middeleeuwse kelders waar een replica van een wipgalg (zoals gebruikt bij verhoren) staat. Het verhaal van de heksenvervolgingen maakt een klein deel uit van de door ons aangeboden archiefrondleiding. Op die pagina is een foto van de ruimte en wipgalg te zien. Of er verhoren in die kelder hebben plaatsgevonden is niet met zekerheid te zeggen. De kelder hoorde destijds ook nog bij het daarboven gelegen handelshuis, niet bij het stadhuis.

In 2024 is door de Stichting Nationaal Heksenmonument besloten dat het monument tegen vrouwenhaat in Roermond zal komen te staan. De precieze uitvoering en locatie worden nog bepaald.

Verder worden enkele specifieke stadswandelingen rondom het thema verzorgd door de VVV Roermond en het Servicegilde Roermond.