Van platgebrand dorp tot stad
Oudere Roermondenaren spreken nog over de Aaje Boelvaar (Willem II Singel) en de Nuje Boelvaar (Godsweerdersingel). Boulevards in Roermond?!
Met een blik op de kaart zien we al snel dat Roermond vijf ‘singels’ heeft die in elkaars verlengde liggen: de Roersingel, Minderbroederssingel, Willem II Singel, Godsweerdersingel en Wilhelminasingel. Die vijf straten omsluiten precies de middeleeuwse binnenstad. Twee ervan stonden vroeger bekend als boelvaar. Maar bij ‘boulevards’ denken we toch aan Parijs in de negentiende eeuw en niet aan Roermond in de middeleeuwen? Klopt helemaal.
Nederzetting
In 1189 verschijnt de voogd van Roermond voor het eerst in de archiefbronnen. Hij beheerde voor de graaf van Gelre het landgoed Roermond, dat bestond uit losse landerijen en een hoofdgebouw. Dat hoofdgebouw, de voogdij, lag toen nog op een heuvel ten westen van Buitenop, waar nu de Maas stroomt. Die situatie ontwikkelde zich in korte tijd snel. In 1213 werd Roermond platgebrand door één van de twee vorsten die zichzelf als koning van het Duitse rijk beschouwden. Roermond werd toen in het Latijn aangeduid als de villa optima – de ‘beste (landelijke) nederzetting’ – van de graaf van Gelre. Een dorp dus, maar wel het belangrijkste dorp van heel Gelre.
1388, jaar van de doorstart
In de veertiende eeuw groeide Roermond uit haar dertiende-eeuwse stadsmuren. Rondom de stad lagen minstens vier voorsteden: Buitenop, Over de Brug (nu de Voorstad Sint-Jacob), Op de Laak (tussen de huidige Deemselstraat en Roersingelrotonde) en de Steeg (ten westen van de huidige Sint-Jansstraat en Bethlehemstraat).
In 1388 veroorzaakte Willem van Gelre een oorlog met het machtige Frankrijk – niet zo verstandig. De Franse koning bracht een leger van 100.000 man op de been om Gelre binnen te vallen. Roermond was in gevaar! De heuvel met voogdij en Sint-Christoffelkerk werd afgegraven, zodat de vijand zich daar niet kon nestelen. Om dezelfde reden werd een kerkje ter hoogte van de Deemselstraat ondergraven. Men kon het gebouw zó laten instorten. Gelukkig liep de oorlog met een sisser af.
Door deze crisis ontstond er ruimte voor nieuwe plannen. Er kwam een nieuwe Sint-Christoffelkerk, binnen de stadsmuren. De stad werd uitgebreid ten zuiden van de Munsterabdij en ten oosten van de Sint-Jansstraat en Bethlehemstraat. Daar werd ook een nieuwe voogdij gebouwd. Vanaf nu volgde de stadsmuur het traject van de huidige singels. Dat bleef eeuwenlang zo.
