Ga naar hoofdonderdeel

Jo Adams drukt eigen stempel op cultuurstad Roermond

Gemeentearchief

Jo Adams drukt eigen stempel op cultuurstad Roermond

Jakobus Johannes Godefriedus (Jo) Adams (1923-2006) was van huis uit Neerlandicus en als leraar verbonden aan het Ursula Lyceum en de Hogere Landbouwschool in Roermond. In 1952 trouwde hij met de uit Maastricht afkomstige Nell Libois, lerares Nederlands aan het Ursula Lyceum te Roermond en Horn. Zijn initiatief een culturele stichting in Roermond op te richten met theaterprogramma’s in het Royal Theater bleek een schot in de roos. Van 1960 tot 1965 werden onder zijn leiding zestig voorstellingen door de stichting Civitas gerealiseerd met een bezoekersaantal van 45.000 belangstellenden. Volgens het Dagblad Maas-en Roerbode van 3 maart 1976 was Jo Adams 'de ziel, de motor en het gezicht van Civitas'.

Cultureel Centrum De Oranjerie
In 1972 werd Jo Adams door de gemeente Roermond aangesteld als de eerste schouwburgdirecteur van Cultureel Centrum De Oranjerie. Aanvankelijk zou de schouwburg ‘De Maerelink’ gaan heten, het resultaat van een prijsvraag. Volgens Adams was de benaming ‘De Maerelink’ echter niet te verkopen. 'Die benaming kunnen ze in Hilversum niet eens uitspreken', was zijn gedachte.

Voor de samenstelling van een aantrekkelijk theaterprogramma in Cultureel Centrum de Oranjerie kon Jo Adams als directeur zijn ervaring met Civitas inbrengen. Hij wist grote namen naar Roermond te halen; van in Nederland gerenommeerde acteurs en actrices tot toonaangevende en tot de verbeelding van de jeugd sprekende artiesten als Ramses Shaffy en Liesbeth List. Adams schuwde ook het vernieuwende, experimentele theater niet. Hij wist een goede mix tussen professioneel theater en amateurkunst te garanderen. Hij gaf veel steun aan de niet-professionele kunstbeoefening uit de regio. De amateur-blaasmuziek en toneelverenigingen kregen ruim baan evenals de 'Vastelaovend-folklore'. Vooral de 'Uule-revues' (bonte avonden), Schinderhannes, het 'Cirque d’Hiver' en het Artiestengala waren grote publiekstrekkers. Vervolgens werd Jo Adams in 1978 tevens conservator van het Gemeentemuseum Roermond (het huidige Cuypershuis). 

Jo Adams op zijn favoriete plek in het theater De Oranjerie. Foto: Peter Wijnands

Pensioen
Eind 1988 gaf Jo Adams wat de Oranjerie betreft het stokje over aan Jan de Boer, tot dan directeur van het Munttheater in Weert, die per 1 augustus was benoemd tot zijn opvolger. In een interview in ‘De Limburger’ ter gelegenheid van zijn afscheid noemt Jo Adams zichzelf 'eigenzinnig', 'gruwelijk ouderwets' en 'perfectionistisch'. 
Jo Adams was een kleurrijk stadsfiguur. Naast een bruisend maatschappelijk leven bestond een privéleven dat hij deelde met Nell Libois. Het echtpaar heeft gewoond boven de boog van de Abdijhof, later aan de Willem II Singel. Tot de dag van zijn pensionering op 1 november 1988 bekleedde Jo Adams diverse bestuursfuncties zoals secretaris van de Stichting Civitas, voorzitter van de Streekmuziekschool, lid van de Stichting Rura, van de Contactraad Limburgse Schouwburgen en van het algemeen bestuur Stichting Roermond 750 Jaar Stad. Voor zijn vele verdiensten voor de stad Roermond werd hij op 28 oktober 1988 tijdens een feestelijke afscheidsbijeenkomst door de toenmalige burgemeester Jan Daniels benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. In 2003 werd hij Ereburger van Roermond als erkenning voor zijn bijzondere positie in de Roermondse samenleving. 

Het privéleven was vreugdevol, maar in 1998 werd een diepe wond geslagen door het overlijden van hun dochter en oogappel Stance, blijvend gevoeld ook door haar drie broers. Zij mocht slechts 40 jaar oud worden. Het verlies van zijn dochter is voor hem tot op het laatst een ondraaglijk lot gebleven. Jo Adams werd ook nog geconfronteerd met het overlijden van zijn broer en grote vriend Frans.

Op zijn maatschappelijke carrière kon Jo Adams echter met grote voldoening terugzien. Gedurende zijn leven heeft hij een belangrijk stempel kunnen drukken op cultuurstad Roermond. Hij overleed op 3 mei 2006. 'Acta est fabula' luidt de toepasselijke aanhef van zijn overlijdensbericht: 'Uit is het stuk'. Hij werd uiteindelijk bijgezet in het familiegraf op 'd'n Aje Kirkhaof' aan de Weg langs het Kerkhof in Roermond.

Jo Adams (1923-2006)

Grafkelder
In 2018 kreeg de familie Adams van de gemeente vergunning voor het adopteren van de grafkelder Janssen-Wijdeveld. Matthias Jan Baptist Hubertus Janssen (1856-1942) was ooit boekhouder van de architect Pierre Cuypers en huurde destijds als zodanig een deel van Cuypers' woonhuis als kantoorpand. Tezamen met zijn echtgenote Anna (1866-1957) en zoon Alphons (1903-1925) is hij in eerste instantie in de oorspronkelijke grafkelder bijgezet. Hun gezamenlijke stoffelijke resten bevinden zich ook na de restauratie nog steeds op deze locatie. In opdracht van Karel en Victor Adams werd deze grafkelder in 2019 volledig gerestaureerd en in gebruik genomen. Behalve de namen van het echtpaar Adams-Libois worden op de grafsteen ter herinnering ook de namen van Sylvia (1955-1955), Stance (1958-1998) en Ann (1928-2017) Adams vermeld.

Inzegening grafkelder door deken Rob Merkx in 2019

Door John Vaessen, met medewerking van René Roosjen

Deels ontleend aan John Vaessen, 'Dood, maar niet vergeten'. Graven en grafkelders op 'd'n Aje Kirkhaof' te Roermond.
Met dank aan Karel Adams, Roermond
Foto’s: Peter Wijnands en archief familie Adams